محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )

29

كتاب الجغرافية ( فارسى )

كرده‌اند كه آن همان گواراى شيرين است كه خداوند سبحان در كتاب خود يادآورى كرده است ، آن‌جا كه مىفرمايد : « اين يكى گوارا و شيرين و نوشيدنش خوشگوار است و اين يكى شور و تلخ است . . . » « 1 » . و اما دليل سخن آنان كه گفته‌اند عمق ندارد ، سخن خداوند متعال است كه مىفرمايد : « و عرش او بر آب بود . . . » « 2 » و پيامبر ( ص ) نيز مىفرمايد : « آسمان‌ها و زمين از كف روى آن آب آفريده شده‌اند » « 3 » پس به سبب اين سخن لازم آمد كه اين آب [ پ v 2 ] بر زمينى نباشد چرا كه پيش از زمين و خاك ، وجود داشته است ، و خداوند داناتر است . اما دليل سخن آنانى كه گفته‌اند كمربند آبى همان آب گوارا و شيرين است سخن خداوند عزّ و جلّ است كه مىفرمايد : « و از هر كدام گوشت تر و تازه مىخوريد و از آن زيورهايى را بيرون مىآوريد كه آن‌ها را مىپوشيد . . . » « 4 » مفسّران در اين باره گفته‌اند : « كه درياى شيرين در درياى شور مىريزد به لحاظ اتصالى كه بين آن دو وجود دارد و اين سخن خداوند متعال است كه : « دو دريا را در حالى كه به يكديگر متصلند به هم مىآميزد و ميان آن دو برزخى است كه از آن گذر نمىكنند . . . » « 5 » و اين برزخ همانند برزخ‌هاى ميان دو چيز نيست ، بلكه اين برزخى است كه جز خداوند كسى آن را نمىشناسد و اين برزخ مانند چيزى است كه بين روغن و آب و بين آفتاب و سايه است . براى اين دريا كسى جز خداوند هدفى نمىشناسد و جز خداوند كسى پايانش را نمىداند .

--> ( 1 ) . فاطر / 12 . ( 2 ) . هود / 7 . ( 3 ) . « أنّ السّماء خلقت من دخان » يعنى بخار الماء . يا « من زبد لك البحر » . ( 4 ) . فاطر / 12 . ( 5 ) . رحمان / 19 .